D&D Waterdeep: Dragon Heist

Zacząłem prowadzić nową kampanię. Ponieważ moja córka uwielbia "Kłamstwa Locke'a Lamory" Scotta Lyncha i "Arsene Lupin" Maurice’a Leblanca, to wybrałem "Waterdeep: Dragon Heist", który ukazał się w 2018 r. do 5. edycji Dungeons & Dragons. Ja jednak prowadzę to na mechanice Shadowdark, konwersja nie sprawia większego problemu tym bardziej, że to kampania na niskie poziomy 1-5. Pierwszy raz prowadzę w Forgotten Realms. Na szczęście tutaj akcja skupiona jest na jednym mieście, choć i tak bardzo szczegółowo opisanym i trochę ta szczegółowość sprawia mi problemy, żeby niczego nie pokręcić. Korzystam z Alexandrian's Remix (autora wydanego po polsku poradnika "Zatem chcesz zostać Mistrzem Gry"), gdzie poprawia błędy logiczne kampanii i otwiera ją, żeby była mniej liniowa. Na razie rozegraliśmy dopiero trzy sesje kampanii. Zamierzam ją na bieżąco tutaj relacjonować.

Mamy trójkę bohaterów, która zaczęła na 1. poziomie doświadczenia:

• Szela - genasi wody, pochodzenie jubiler, złodziej - gra nią moja córka Gabriela,
• Amel - aasimar, szlachcianka, szermierz (duelist, klasa z Cursed Scroll 6: City of Masks) - gra nią Natalia,
• Ilarion Virell - księżycowy elf, podżegacz, bard - gra nim Piotr, tata Natalii.

Sesja 1 (21.02.2026)

Rozczarowana hipokryzją swoich rodziców i ich dogadywaniem się z podejrzanym nowym władcą Neverwinter, lordem Dagultem Neveremberem (3 lata temu wygnanym z Waterdeep), szlachcianka Amel postanowiła ich okraść i uciec z domu. Pomogła jej w tym złodziejka Szela. Podczas imprezy, na którą wydały większość zdobytych pieniędzy, poznały barda Ilariona, który wygłaszał śmiałe tezy przeciwko bogaczom i szlachcie. W trójkę dołączyli do grupy kuglarzy, którym przewodził młody Bertio, dumny posiadacz czapy z lisa. Podróżowali z nimi ośnieżonym szlakiem na południe do Waterdeep, Miasta Wspaniałości. Szela tresowała szczura, Amel uczyła się wróżyć z kart, a Ilarion przygrywał na dudach.

Po mniej więcej dwóch tygodniach wędrówki, pierwszego dnia miesiąca Ches przybyli do celu. Pożegnali się z Bertio i kuglarzami. Poradził im, żeby w gospodzie Ziejący Portal poszukali jego znajomego, Jalestera Silvermantle. Zna sporo osób w mieście i chętnie pomaga innym. Parokrotnie podróżował z Bertio jako ochroniarz karawany ze swoją ukochaną Ferellą, ale niestety niecały rok temu zginęła w walkach w mieście.

Nasza trójka przejechała przez miasto na górnym piętrze ulicznego tramwaju.

W Ziejącym Portalu natknęli się na atak czterech mężczyzn (jeden miał na łysej głowie wytatuowanego beholdera) na pół-orczycę (z tatuażem skrzydlatego węża na szyi) i jej towarzysza. „Zabiłaś naszych kumpli! Zapłacisz za to!” Ilarion ruszył pomóc kobiecie, ale sama sobie nieźle radziła. Zanim sytuacja się rozstrzygnęła, karczmarz Durnan wygonił wszystkich z gospody (Ilarion został). Podobno w ostatnich dniach narasta wrogość między gangami Zhentarimów a Xanathara. Durnan wskazał Szelmie i Amel stolik, gdzie siedział Jalester. Bohaterowie przywitali się z nim i opowiedzieli o swojej sytuacji. Tymczasem uwagę wszystkich w gospodzie przyciągnął śmiałek, który opuścił się do podziemi. (Szela wygrała zakład, jak szybko wróci.) Niestety wraz z nim na powierzchnię wylazł troll z trzema stirgami. Drużyna dzielnie rzuciła się do walki. Pomogli im Jalester i Durnan. Karczmarz uratował życie poturbowanemu Ilarionowi pojąc go eliksirem leczącym. Sprzedał im drugi po okazyjnej cenie 30 sztuk złota.

Jalester polecił ich swojemu znajomemu Volo, podróżnikowi i pisarzowi. Wąsaty jegomość poprosił, żeby odnaleźli jego przyjaciela Fluna Blagmara. Zeszłego wieczoru pili w karczmie „Pod przekłutym smokiem” w Dzielnicy Doków. Jakieś półtora godziny temu przyszła tutaj kobieta, podobno żona Fluna, szukając go. Volo obiecał 300 sztuk złota za odnalezienie Fluna i wypłacił zaliczkę 30 sztuk złota.

Kapitan Staget

Po drodze na ulicy Ślimaczej bohaterowie byli świadkiem jak grupa strażników miejskich aresztowała trzech zbirów z tatuażami skrzydlatego węża (obok leżały ciała zabitych). Gracze upewnili się, że nie było wśród nich Fluna, porozmawiali z kapitanem Stagetem.

Po drobnym przekupstwie, karczmarka Berta z Przekłutego Smoka opowiedziała, że faktycznie Flun był tutaj wieczorem z Volo. Gdy pisarz go opuścił, niedługo potem dołączył do niego inny szlachcic, nieco podobny z wyglądu. Wyszli z karczmy około północy, a za nimi podążyła grupka zbirów Zhentarimów z wyraźnie złymi zamiarami.

W pobliskim sklepie gnoma Xobloba znaleźli charakterystyczny medalion z jednorożcem, który należał do Fluna (na ścianie sklepu był znak beholdera). Nie bardzo jednak wiedzieli, co dalej robić. Kręcili się po okolicy, wrócili nawet do Ziejącego Portalu, ale nie dowiedzieli się niczego nowego. W końcu Szela postanowiła skupić się na bacznym obejrzeniu uliczek niedaleko Przekłutego Smoka szukając znaku skrzydlatego węża. Był to dobry pomysł, zwłaszcza, że wcześniej, przy sklepie gnoma znalazła pojedyncze błękitne perły Fluna, które wskazały jej właściwą uliczkę (ul. Zastrowa).

Drzwi oznaczone skrzydlatym wężem były niedawno wyłamane. Prowadziły na dziedziniec magazynu. Wkradli się do środka przez okno i zaskoczyli grupkę krukopodobnych kenku. Wywiązała się gwałtowna walka, w której zabili przeciwników. Amel znalazła ukrywającego się szlachcica, jednak nie był to Flun, a jego przyjaciel Rener Neverember, wydziedziczony syn byłego władcy Waterdeep. Zbiry Zhentarimów przesłuchiwały go na temat jakiegoś tajnego skarbca jego ojca (chłopak o niczym nie wiedział). Znalazły coś w skrytce w podarowanym mu przez ojca medalionie z kameą zmarłej matki Renera. Potem przesłuchiwano Fluna i wtedy napadli na nich ludzie Xanathara. Porwali Fluna najwyraźniej myląc go z Renerem. Wszystko wskazuje, że uciekli do kanałów pod miastem.

Drużyna ruszyła w pościg za nimi, mając nadzieję, że Flun okaże się jeszcze żywy. Na dziedzińcu magazynu, na co wcześniej nie zwrócili uwagi, znaleźli przeszytego strzałą latającego węża. Z biura zabrali magiczny papier, który podobno pomagał przenosić wiadomości. Rener powiedział, że o ile wie, Flun nie jest żonaty.

Pożeracz umysłów

Sesja 2 (1.03.2026)

Drużyna w pobliskiej uliczce zajrzała do kanałów. Zaraz przy wejściu natknęli się na stertę trupów, głównie ze znakami Zhentarimów plus parę od Xanathara. Po narysowanych kredą symbolach beholdera odkryli kryjówkę tego gangu. Najpierw rozmawiali z goblinem Mrówką, potem walczyli z podziemnym krasnoludem (duergarem) Zemkiem i człowiekiem Krencem, który rozpoznał Ilariona z bójki w Ziejącym Portalu. Znaleźli Fluna bitego przez pół-orka czarodzieja i udało się go wydostać – uciekli przed potwornym pożeraczem umysłów i zabili oprawcę Fluna.

Szela uratowała Mrówkę przed szarym szlamem, który wypełzł z wychodka. Goblin obiecał jej, że opuści miasto.

Wrócili do Ziejącego portalu, gdzie od razu zamówili kąpiel po wędrówkach w kanałach. Spotkali się z Volo. Okazało się, że nie miał dla nich obiecanych pieniędzy. Dał im zamiast tego akt własności dawnej karczmy w Alei Trollowej Czaszki, podobno nawiedzonej przez ducha.

Odwiedzili to miejsce. Duch faktycznie dawał o sobie znać. Poza tym poznali trójkę uliczników: głuchoniemą Nat, ciemnoskórego Jenksa (ma przytulankę, „chowańca” sowoniedźwiedzia) i diablę Squiddliego. Postanowili wyremontować karczmę i otworzyć ją pod nazwą „Karczma Pana Ducha”. Dzieciakom pozwolili spać na strychu.

3. dnia miesiąca Ches odwiedził ich Jalester Silvermantle. Zaproponował, żeby ochraniali osoby sprzątające ulice – za 4 zł na osobę za dzień (praca na 3 dni, przynajmniej na razie). Ilarion wystąpił z koncertem w Ziejącym Portalu (zarobił 14 zł). Rener Neverember zaproponował, aby wśród koni dorożkarskich odnaleźli ciemnobrązową mówiącą klacz Maxinę i zapisali jej raport – zapłata 30 zł na osobę. Półorczyca Yagra powiedziała, że Zhentarimowie zapłacą 50 zł na osobę za powstrzymanie seryjnego zabójcy, który nocami w porcie morduje elfy i pół-elfy (zginęły dotąd 3 osoby).

[Postaci awansowały na 2. poziom - zgodnie z założeniami kampanii awanse następują w konkretnych momentach fabularnych.]

Sesja 3 (8.03.2026)

4. dzień miesiąca Ches spędzili na szukaniu na postojach dorożek mówiącego konia. Dopiero późnym popołudniem znaleźli klacz Maxinę. Opowiedziała im, że z Ziejącego Portalu zawiozła półorczycę i słonecznego elfa do Dzielnicy Polowej. Podsłuchała, że w nocy za dwa dni Zhentarimowie szykowali tam atak na osoby współpracujące z gangiem Xanathara. Z innych wieści, dała znać, że paladyni boga sprawiedliwości Tyra szukali na mieście chętnych do bezpośredniej walki ze złem (świątynia Tyra mieści się w Dzielnicy Zamkowej). Mówiące wiewiórki zachęcały osoby, chcące chronić przyrodę, do odwiedzenia Parku Phaulkonmere w Dzielnicy Południowej.

Wieczorem przekazali te wieści Renerowi Neverember w Ziejącym Portalu. Zgodnie z obietnicą zapłacił im za to 90 zł i obiecał 200 zł, jeśli zapobiegną przeniesieniu się wojny gangów do Dzielnicy Polowej. Powiedzieli mu o morderstwach w Dokach, ale uznał, że jest to mniej istotne niż zabójstwa gangów. Poznali znajomego Renera, barda Trzy Struny.

Davil Starsong

Wysłali magiczną wiadomość do Yagry, że „Nasi wrogowie dowiedzieli się o planowanym ataku w Dzielnicy Polowej za dwa dni”. Poszła to omówić w Ziejącym Portalu ze słonecznym elfem. Ilarion dowiedział się od oberżysty Durnana, że jest to Davil Starsong, od paru tygodni gość gospody. Szela z pomocą tresowanego szczura Gryzka wyśledziła, w którym pokoju mieszka.

Analizując posiadane informacje uznali, że wiedzą o sześciu stronnictwach aktywnie działających teraz w Waterdeep. Domyślali się, że Rener jest przedstawicielem Harfiarzy, Yagra i Davil Zhentarimów, Jalester Silvermantle pracuje dla Sojuszu Lordów (w tym władz Waterdeep). Paladyni Tyra są przedstawicielami Zakonu Rękawicy, a wiewiórki szukały chętnych do wsparcia Szmaragdowej Enklawy. Do tego półświatkiem miasta rządzi beholder Xanathar.

5. dnia Ches wybrali się sami do Dzielnicy Polowej. Znaleźli zbirów, którzy nie chcieli się podporządkować się rozkazom z góry, żeby wycofać się z planowanego ataku. Zastraszyli ich udając Zhentarimów w płaszczach.

Postanowili otworzyć karczmę w Alei Trollowej Czaszki. Na razie wysprzątali główną salę, kupili parę ław i beczkę piwa (razem wydali 45 zł). Ogłosili wieczorem potańcówkę. Przyszło 6 osób (przychód 8 zł). Ilarion zapewniał muzykę, Amel nalewała piwo, Szela tańczyła ze swoim szczurem jako atrakcja. Próbowała oswoić szczury z piwnicy, ale jej unikały. Podobnie dzieciaki Nat, Jenks i Squiddly po pierwszym kontakcie 3 dni temu, teraz nie pojawiały się w gospodzie.

6. dnia Ches mimo podłej pogody (marznąca mżawka) nasi bohaterowie poszli wykonać zlecenie od Jalestera. Wynudzili się cały dzień ochraniając ekipę sprzątającą ulice. Nie wydarzyło się nic ciekawego. Wieczorem dostali po 4 zł na osobę. Starali się opowiadać na mieście, że co 2 dni będzie w ich lokalu potańcówka. Z zainteresowaniem czytali broszurę od straży miejskiej o karach, jakie groziły w Waterdeep za złamanie prawa.

7. dnia Ches wrócili rano do Dzielnicy Polowej sprawdzić, czy nie wybuchła wojna gangów. Okazało się, że przynajmniej na razie ją powstrzymali. Jakichś 4 oprychów próbowało ich obrabować, ale gdy dwóch ogłuszyli, pozostali uciekli. Odebrali 200 zł od Renera. Wieczorem urządzono drugą imprezę w Karczmie u Pana Ducha. Przyszedł Trzy Struny z kilkoma znajomymi. Łącznie było 12 gości, zostawili 40 zł. Wspólny koncert Ilariona i Trzy struny był naprawdę niesamowity. Elf przeszedł samego siebie, a nowy znajomy dzielnie mu wtórował. [Krytyczny sukces w teście gracza i 19 u NPCa!]

8. dnia Ches planowali znów chronić sprzątaczy i zamówić duży porządny stół do karczmy. Niedaleko lokalu miał swój zakład stolarz Tal, pół-elf. Był na ostatniej imprezie i obiecał im zniżkę.

Chybisa – zakończenie

I tak oto doszliśmy do końca kampanii, którą prowadziłem od sierpnia zeszłego roku (jednej z trzech, w których równolegle brałem udział). 11 pełnoprawnych sesji plus tzw. sesja zero, na której stworzyliśmy bohaterów, ich historie i powiązanych z nimi NPCów. Wspólnie z graczami planowaliśmy 9 wątków, które mogą się pojawić w kampanii. W praktyce tylko jeden właściwie się nie pojawił, pozostałe odegrały mniejszą lub większą rolę. Wniosek po takim przygotowaniu kampanii mam jednak taki, że aktywne stronnictwa (frakcje) lepiej wspierają wydarzenia na sesjach. Wątki, z których tutaj korzystałem, też częściowo miały taki charakter i nie było źle, ale klasyczne ujęcie stronnictw, ich celów, zasobów i akcji, jak to genialnie ujęto w Mausritterze, uważam za bardziej bezpośrednio efektywne narzędzie.

Ogólnie ta kampania była bardzo przyjemna. Miała sporo nieoczekiwanych (także przeze mnie) zwrotów akcji. Silniej niż zwykle u mnie zaznaczył się aspekt obyczajowy, relacji w niewielkiej społeczności, pojawiły się wątki romansowe. Harn znów dobrze się sprawdził.

Mechanika Shadowdark nie była jakoś super użyteczna – w sumie jej największą zaletą było to, że nie przeszkadzała. Badanie podziemi, do której się ona najbardziej przydaje, pojawiało się sporadycznie – najwięcej czasu zajęło na ostatnich dwóch sesjach. A więc może przejdźmy do relacji z tych sesji.

Poprzedni odcinek można znaleźć tutaj. Postaci na drugim poziomie doświadczenia:

• Gwen – złodziejka, ulicznik, zna się też na leczeniu (gra nią Iwona).
• Killian – wojownik, kowal, zna wiele opowieści (gra nim Adam, mąż Iwony).

Sesja 10

Wieczorem 6. lipca niedaleko chatki rybaka Suma bohaterowie usłyszeli kobiecy śpiew. Brodząc przez przybrzeżne trzciny napotkali błękitnoskórą rusałkę. Mąciła im w umysłach, ale widząc trzymanego przez nią w klatce Suma, wdali się z nią w zwycięską walkę. Gwen napoiła starego rybaka magicznym eliksirem leczenia (mieli tylko jeden) i odprowadzili go do domu. Killian został na noc dotrzymać mu towarzystwa. Gwen wróciła na miejsce walki i z zimną krwią dobiła rusałkę – wcześniej jej towarzysz przekonywał (wciąż zauroczony?), żeby darować jej życie.

W piątek 7. lipca zgodnie z wcześniejszymi planami wyruszyli z młodą Gwynną na poszukiwanie jednorożca. Niedaleko Forstane grupka barbarzyńców ostrzelała ich z łuków. Postanowili się wycofać i poszukać sposobu na przepłynięcie wielkiej rzeki Ulmerien. Zaatakował ich rozjuszony odyniec, poważnie ranił Killiana. Z upolowaną zdobyczą wrócili do Jergrayn.

Z wyprawą musieli poczekać aż Killian wydobrzeje [zasada domowa, że po zejściu do 0 hp trzeba poświęcić akcję przestoju na wykurowanie się]. Gwen w tym czasie trenowała strzelanie z długiego łuku [znów połowiczny sukces dający +1 do trafienia do następnej akcji przestoju]. Znalazła łódkę, którą Sir Manton parę dni temu przeprawił się na drugą stronę rzeki i z powrotem – opowiedział im o tym Sum, który widział to w dziwnej wizji, uwięziony przez rusałkę.

W sobotę 15. lipca w Lerenil obchodzono święto św. Ambrathasa, tym huczniej, że tego dnia młodszy syn barona Hansed został pasowany na rycerza i odbyły się jego zaręczyny. Gwen pamiętając o niedawnych przestrogach Śmieszki wolała nie pokazywać się wśród tłumu ludzi i została w wiosce. Killian z Gwynną spędzili wiele godzin na jarmarku i tańcach. Chłopak próbował swoich sił w różnych konkursach, chcąc zdobyć jakieś trofeum dla dziewczyny, ale choć nie szło mu najgorzej, to nigdzie nie był najlepszy. Ostatecznie kupił jej drewnianą figurkę jednorożca na stoisku prowadzonym przez siostrę Elipa z Laneryd (snycerz gościł na zamku). Gwynna ucieszyła się z prezentu, zresztą ogólnie ich wzajemna sympatia wyraźnie przeradzała się w miłość. Wieczorem, gdy wrócili do wioski, pocałowali się na pożegnanie.

Dyson Logos

W niedzielę 16. lipca Gwen z Killianem, tym razem bez Gwynny, żeby nie narażać jej na niebezpieczeństwo, przepłynęli rzekę tam, gdzie wskazał im Sum i poszli sprawdzić, czego szukał zarządca wioski.

Odnaleźli starą, opuszczoną, krasnoludzką kopalnię. W środku były resztki żelaznych torów i wagonik, wiele tuneli, częściowo pokrytych wilgotnym osadem. Miejscami przechodziły w naturalne jaskinie. W jednej z komnat zaatakowała ich chmara krwiożerczych nietoperzy. Dostrzegli za niewielką rozpadliną trzy okute skrzynie, czyżby skarb Merrena z Doliny? Gdy Gwen próbowała tam przeskoczyć, poślizgnęła się i uderzając głową o skałę wpadła do rozpadliny. Killian zeskoczył za nią, ale nie znając się na leczeniu, trudno było mu jej pomóc. Naprawdę niewiele brakowało, żeby tutaj umarła [dopiero za piątym razem powiódł się test na leczenie – w ostatnim możliwym momencie].

Gdy złodziejka doszła do siebie, niestrudzenie ruszyła dalej penetrować starą kopalnię. W rozpadlinie zebrała rozsypane złote monety i parę klejnotów. Potem w dziurze w ścianie korytarza Killian znalazł zamaskowany wór z kosztownościami (złote kielichy, talerze, biżuteria) – prawdziwe bogactwo. Póki co postanowili to jednak wszystko zostawić. Także nie ruszali dostrzeżonych wcześniej skrzyń.

W dalszej komnacie natknęli się na sterty obgryzionych kości ludzkich, zwierzęcych, a nawet chyba krasnoludzkich. Killian ruszył z mieczem w głąb pomieszczenia, a Gwen czekała przyczajona z łukiem. Zza zakrętu wyskoczył stwór, który wystrzelił strumieniem jaskrawego światła z wyłupiastych oczu. Killian oślepł, ale Gwen z zaskoczenia posłała strzałę, która momentalnie zabiła stwora [był to blindheim z dedekowego Fiend Folio].

Biorąc pod uwagę mizerny stan, w jakim oboje się teraz znajdowali, postanowili opuścić kopalnię.

Doświadczenie: dużo – ale awans na 3. poziom zeruje nadmiar. Pozwoliłem tylko, żeby z okazji awansu Gwen mogła dalej normalnie działać mimo zejścia do 0 hp (patrz wspomniana wyżej zasada domowa).

Sesja 11

Bohaterowie wrócili do wioski. Poraniona Gwen postanowiła odpocząć. Killian z Gwynną poszli do Lerenil, kupić łódź, którą mogliby spłynąć rzeką Ulmerien szukając jednorożca. Odwiedzili resztki wczorajszego jarmarku. M.in. zobaczyli grupkę krasnoludów sprzedających piwo – rzadki widok, gdyż przedstawiciele tej grupy rzadko odwiedzali te okolice. Killian podszedł ich zagadnąć i kupić piwo, ale poszło to fatalnie i tylko rozzłościł brodatych kupców (m.in. zapytał dlaczego nie sprzedają piwa w butelkach, a na ich opowieść o unikalnych beczkach zaproponował, że kupi jedną z nich). W porcie poszło dużo lepiej. Znaleźli porządną łódź pomalowaną na czerwono z żółtym otokiem. Zapłacili 30 sztuk złota i przepłynęli do chatki Suma. Stary rybak znalazł gdzieś czarną farbę i Killian wypisał nową nazwę dla łodzi: „Jednorożec”. Planował zamówić u Elipa z Laneryd odpowiednią figurę dziobową. Gwen odprowadziła łódkę Sir Mantona. Wieczorem Killian wykopał u siebie w szopie skrytkę, gdzie zamierzał umieścić złoto z kopalni.

Poniedziałek 18. lipca był chłodniejszy, ale nie zniechęciło to Killiana i Gwen, żeby ponownie odwiedzić starą krasnoludzką kopalnię. Wzięli ze sobą ok. trzymetrową drabinę. Dzięki niej dostali się do skrzyń, które poprzednio widzieli. Niestety okazały się puste, a z jednej z nich wyleciała chmura trującego dymu. Na szczęście toksyna przez lata straciła moc i Killian przeżył jej działanie.

Niedługo potem wpadł w kolejną pułapkę, tym razem naturalną. Zawaliła się pod nim podłoga jaskini, a potem i sufit. Na szczęście był na tyle wytrzymały, że otrząsnął się i dalej badali podziemia. Wśród kości w jaskini zabitego poprzedniego dnia żabulca Killian znalazł zdobiony srebrnymi guzami kapelusz.

Doszli do podziemnego jeziora. Niedaleko było strome wyjście na powierzchnię, ale nie chcieli się tam wspinać. Gwen przeszła stromym brzegiem jeziora i samotnie badając odnogę korytarza natknęła się na potwora o chitynowym pancerzu i ostrych szczypcach [ankheg]. Gdy ranił ją, rzuciła się do ucieczki. Uniknęła plunięcia kwasem. Wróciła do Killiana. Stwór wycofał się znad wody, chyba niezbyt ją lubił.

Nasza dwójka rozważała sprawdzenie czegoś błyszczącego na dnie jeziora, ale uznali, że może to być zbyt niebezpieczne.

Badając pozostałe korytarze, trafili do kaplicy krasnoludzkiego boga płomieni. Killian spalił nieco oleju w misie przed posągiem boga. [W ten sposób zapobiegł przebudzeniu ożywionego posągu!]

Po długich dyskusjach za i przeciw, w końcu postanowili wynieść znaleziony wczoraj skarb (mógł być warty blisko pół tysiąca sztuk złota). Podzielili go równo między siebie.

Niedługo później Gwen pożegnała się z Killianem i wróciła do Burzynu, aby odnaleźć Śmieszkę i namówić ją do rozbicia gildii złodziei. Killian uznał, że wędrówki i walki to nie jest to, czego najbardziej pragnie. Dzięki złotu mógł żyć swobodniej, a miłość Gwynny była dla niego największym skarbem. Pod koniec lata we dwoje poszli na wesele Oswalda i Rose, którym podarowali kołyskę zamówioną u Elipa, rzeźbioną w jednorożce. Ojciec Killiana, Glenn, dał się namówić piwowarce Fionie, żeby i oni planowali wkrótce wesele.

Doświadczenie: 4 pkt (3 za skarb, 1 za stawienie czoła pułapkom w kopalni)

Czyli chcesz zagrać w OSRa?

Tutaj na blogu nie brakuje wpisów o graniu w rpg w stylu OSR. Polecam zwłaszcza te cztery:

• Pięć powodów dlaczego OSR jest super
• Zwierzęce Ostrowie – sesja OSR do obejrzenia
• Narzędzia w sandboksie
• Szybki przegląd gier OSR

Także większość systemów przewidzianych do prowadzenia w takim stylu opisuje, na czym to w założeniu polega. Mimo to publikowane są osobne materiały, których głównym celem jest przedstawienie, czym granie w stylu OSR różni się od „zwykłego” grania.

Najnowszy taki poradnik „Czyli chcesz zagrać w OSRa?” ukazał się niecałe trzy miesiące temu. Darmowy, po polsku, 28 stron niewielkiego formatu, luźno zadrukowanych. Autorem jest Karol Gniazdowski, twórca m.in. przygody „Dolina ikonopisów” i systemu Evr.

Punktem odniesienia jest system Old School Essentials (niewiele różniący się od wersji Basic/Expert Dungeons & Dragons), ale nie ma tu konkretnych zasad, tylko przedstawienie, jakich obszarów rozgrywki mogą dotyczyć takie zasady. Dużym plusem jest sporo przykładów i polecajek innych materiałów, które można w praktyce wykorzystać na sesjach.

Całość podzielona jest na część ogólną (20 stron) i specjalną część dla Mistrza Gry (8 stron).

Podkreślona jest przygodowa konwencja, interaktywność napotykanych elementów, śmiertelność postaci, nastawienie na wiarygodność świata i realizowanie celów graczy. To nie Mistrz Gry kontroluje przebieg fabuły. Materiały w formie modułów różnią się od scenariuszy pomagających „opowiedzieć historię”.

Autor chce nauczyć grania w stylu OSR przez 6 lekcji.

1. Ruch – liczymy obciążenie postaci, żeby wiedzieć jak daleko przejdzie w danym czasie, a czas odpala mechaniki liczenia zasobów, odpoczynku i spotkań losowych.
2. Loch – specyfika polegająca na badaniu drzwi i ich otwieraniu, szukaniu przejść, skarbów i pułapek.
3. Pomocnicy – najmici, jak ich rekrutować, opłacać, zachować lojalność, rodzaje pomocników.
4. Hex-crawl – podróżowanie przez świat podzielony na sześciokąty, w tym szansa na zgubienie się w dziczy.
5. Kalendarz – pogoda oraz aktywności postaci wymagające wielu dni.
6. Spotkania – nie tylko losowe, nie tylko walka.

Część dla Mistrza Gry skupia się na przygotowywaniu sesji (np. tworzeniu tabel spotkań losowych i tabel z plotkami) oraz tworzeniu rozstrzygnięć mechanicznych w miarę jak się pojawiają (slogan „rulings not rules”).

Trochę mam mieszane uczucia odnośnie tego materiału. Wydaje mi się, że grupa, do której jest skierowany, jest bardzo ograniczona. To raczej nie będą osoby zupełnie początkujące, bo dla nich wszystko jest nowe i będą potrzebować dużo więcej niż zawarto w tej niewielkiej broszurce. Doświadczeni gracze i MG zapewne przeczytali większość tego w innych podręcznikach lub wysłuchali w internecie. „Czyli chcesz zagrać w OSRa?” może być przydatny dla pewnego uporządkowania wiedzy o graniu w stylu OSR (ale na bardzo wstępnym poziomie) i wskazuje moduły i materiały, które warto wykorzystać na sesjach. Uważam nieskromnie, że mój wpis „Pięć powodów dlaczego OSR jest super” lepiej zachęca, żeby w ogóle zainteresować się tym zagadnieniem. Ale jak już ktoś się zachęci, to przeczytanie tej darmowej broszurki po polsku, może będzie następnym dobrym krokiem, żeby faktycznie wypróbować takie granie u siebie na sesjach?

Legend in the Mist – recenzja

Ta gra właściwie wciąż się oficjalnie nie ukazała. Zbiórka na Kickstarterze zakończyła się prawie dwa lata temu, pdfy były dostępne w połowie zeszłego roku, ale wersja drukowana według obecnych zapewnień wydawcy, Son of Oak, ma się ukazać dopiero w maju. Termin był już przekładany, więc zobaczymy, czy znów się nie przesunie. Cóż, kto płaci na zbiórki, ten powinien wiedzieć, jak to wygląda. Ja nie wsparłem, poczekałem aż normalnie można ją kupić (tzn. pdf). Po rozegraniu paru sesji chciałbym się dzisiaj podzielić moją opinią o systemie.

Legend in the Mist to przerobione na klasyczne fantasy Miasto Mgły (City of Mist), wydane po polsku przez Black Monk Games. Wprowadzono kilka zmian, trochę uproszczono, lepiej wytłumaczono (m.in. w darmowym komiksie-paragrafówce). Klimat „rustic fantasy” jest chyba bardziej lubiany od „urban fantasy”, czego ja jestem doskonałym przykładem. Zasadniczo to wciąż system aspektów (tutaj zwanych tagami) z Fate (z 2003 r.) plus rzut 2k6 z Apocalypse World (z 2010 r.). Ozdobione fajnymi kolorowymi ilustracjami z podręcznikiem na 496 stron (właściwie dwa podręczniki, dla graczy i Mistrza Gry, w jednym pdfie) plus osobny podręcznik z settingiem.

Jest to gra narracyjna (story game), ale w inny sposób niż recenzowany ostatnio przeze mnie Daggerheart. Więcej wspólnych decyzji, mniej spektakularnych mocy, ale nadal opowieść jest ważniejsza od rozstrzygania konfliktów w bezstronnej logice świata.

Rzecz, która od razu rzuca się w oczy w Legend in the Mist, to, że na karcie postaci nie ma żadnej cyferki. (Pojawiają się one jednak przy nakładanych statusach zaznaczanych na osobnych karteczkach – więcej o tym poniżej.) Z jednej strony jest to gimmick (oryginalny element, którym można pochwalić się w marketingu), a z drugiej, mocno wskazuje, dla jakich ludzi to jest gra. Ale jeśli ktoś nie lubi cyferek, to i tak od nich nie ucieknie, bo sam podstawowy test wymaga pewnego liczenia. Najpierw, trzeba dodawać i odejmować tagi pasujące do sytuacji, a potem przy udanym teście wydaje się tę sumę na efekty o różnym koszcie. Tak czy siak mechanika w tej grze jest raczej prosta, co uznaję za plus.

Tagi (i statusy) to serce tej mechaniki. Jak aspekty w Fate (i podobnie potem w FU), są to krótkie określenia opisujące jakąś cechę, posiadany przedmiot, przekonanie, relację itd. Lista może być naprawdę długa. Wiele stron podręcznika Legend in the Mist jest poświęconych na przykłady tagów. Są one podstawą prowadzonej wspólnie przez grających opowieści. Karty postaci są takimi zbiorami tagów pogrupowanych w wątki (themes). Do tego dochodzą bardziej ulotne sytuacyjne tagi zapisywane na karteczkach. Miejsce, gdzie dzieje się akcja, może mieć własne tagi. Przeciwników, sojuszników i inne elementy opowieści konkretyzujemy tagami. Jak jest zapisane, to jest istotne, może pomóc lub przeszkodzić w danej akcji. Jak wspominałem, przy każdym rzucie dajemy +1 za każdy pomagający tag (okoliczność) i -1 za każdą przeszkadzającą. Nie ma żadnej metawaluty, punktów losu czy czegoś w tym rodzaju. Jeśli tag pasuje do sytuacji, to go uwzględniamy – nie musimy za to płacić jakimiś punktami.

Oprócz tagów istotne są statusy. Są one podobne do tagów, ale mają cyferki (od 1 do 6). W danym teście patrzymy tylko na sprzyjający status o najwyższej wartości i na negatywny status o najwyższej wartości. Pozostałe zasadniczo nie mają znaczenia, poza ogólnym kształtowaniem fikcji i dla ewentualnego pozbywania się ich. Postaci graczy i NPCe mają progi wytrzymałości na poszczególne rodzaje statusów. Jeśli otrzymają tak duży status, to są usuwani ze sceny (niekoniecznie giną – chyba że tak wynika z opowieści). Pod tym względem statusy w Legend in the Mist pełnią rolę zegarów znanych np. z gier PbtA (na marginesie można przypomnieć, że także klasyczne punkty wytrzymałości, hp, są zegarami – polecam mój wpis o zegarach). Jak się liczy te cyferki przy statusach, nie będę tutaj pisać, bo to chyba najbardziej skomplikowana część tej mechaniki (choć i tak nie aż taka trudna).

Legend in the Mist wprowadza pojęcie Mocy (Might) tagów. Jest to pewien odpowiednik poziomów np. z D&D, ale tu są tylko trzy: Początkujący, Przygodowy, Potężny (Origin, Adventure, Great). Przechodzenie z poziomu na poziom daje pewne poczucie rozwoju postaci i pozwala lepiej przedstawić postaci i zjawiska o innej Mocy (dając +/-3 do testów za każdą różnicę poziomów), np. między szewczykiem a smokiem (Początkujący vs Potężny dostałby -6 w bezpośredniej konfrontacji).

Poza tymi poziomami Mocy rozwój postaci polega głównie na zmienianiu tagów na inne. Na przykład, po paru przygodach można by zmienić tag „Mieszkaniec eleganckiej norki” na „Włamyhobbit”, który poza ewentualną zmianą Mocy (patrz poprzedni akapit), będzie się aplikował do innych akcji. To, moim zdaniem, wskazuje, na czym polega ta gra. Będziemy wspólnie tworzyć osobistą opowieść o przemianie bohaterów, o tym jak podejmowane wybory kształtują osobowość. Dla rozwoju postaci nie ma znaczenia, czy akcje się powiodły, czy nie, ale ważne, czy były zgodne z tym, jaki jest dany bohater, czy przełamywały jego uwarunkowania lub przekonania. Jest też możliwe pogłębianie archetypu (zamiast zmiany tagów dodajemy nowe), ale tylko za uwzględnianie jego słabości. Przyznam, że bardzo mi się podoba to podejście.

Jak chyba w każdej grze narracyjnej, dużo się rozbija o spójność grupy grających i wspólną wizję opowieści. Mimo masy przykładów w podręczniku, ostatecznie to Mistrz Gry (i gracze) decydują, czy dany tag pasuje do akcji i zwiększa jej szanse powodzenia czy nie. Szarpanie się i próby naciągania mogą łatwo popsuć sesję, podobnie jak zbyt duża pobłażliwość i niestawianie odpowiednich przeciwności. Nie każdemu też będą pasować zmagania, których wynikiem jest zapisanie statusu na karteczce. To doświadczenie bardzo różniące się od np. walki figurkami na mapie taktycznej czy od wybierania dostępnych akcji z katalogu przewidzianego regułami.

Miałem kiedyś długi okres fascynacji Fate. Legend in the Mist obudziło na nowo ten sentyment. Do tego klimaty nieco baśniowego low fantasy trafiają idealnie w to, co teraz lubię. Czy pogram w to więcej? Nie jestem pewien. Na pewno poczekam na papierowe wydanie, bo nie przepadam za graniem z pdfów. Spróbuję też zawartych w podręczniku zasad solo. Śledzenie wędrówki i wewnętrznych przemian bohatera na tych zasadach może być ciekawym doświadczeniem.

Chybisa – bandyci i demony

Po grudniowej przerwie wróciłem do prowadzenia kampanii w Harn na mechanice Shadowdark. Rozegraliśmy kolejne trzy przygody, z których relację można przeczytać poniżej. Poprzedni odcinek jest tutaj, a początek kampanii tutaj.

Mamy następujące dwie postacie, na drugim poziomie doświadczenia:

• Gwen – złodziejka, ulicznik, zna się też na leczeniu (gra nią Iwona).
• Killian – wojownik, kowal, zna wiele opowieści (gra nim Adam, mąż Iwony).

Tak gracze wyobrażają sobie Gwen i Killiana

Sesja 7

Po rozmowie z Oswaldem w młynie Killian i Gwen odwiedzili zakład garncarski Uthera. Za 1 złotą monetę kupili małe zamykane dzbanuszki przydatne w podróży, a przy okazji obejrzeli zabezpieczenia. Faktycznie miejsce wyglądało na łatwe do napadu – tylko dwóch strażników (podobno w nocy było trzech), budynki właściwie bez zamków. Tylko sama kasa była lepiej zabezpieczona. Killian zaoferował swoje usługi, np. jakby Uther potrzebował strażnika. Dał na siebie namiary w Jergrayn.

Wrócili do Oswalda do młyna i przekonali go, że nie potrzebują pomocy trzech pijaczków z „Psiaka i perry”. Umówili się z nim na włamanie do zakładu Uthera najbliższej nocy o północy na moście przez rzeczkę Iceni. Bynajmniej nie mieli zamiaru się tam stawić. Spreparowali liścik rzekomo od Oswalda do jego narzeczonej Rose, córki młynarza Jarvisa – umawiający schadzkę o północy na moście przez rzeczkę Iceni. Zabrudzili go mąką, żeby wyglądał bardziej wiarygodnie.

W klasztorze Peoni namówili Matkę Betrysę, która miesiąc temu uratowała życie Gwen, żeby poszła z nimi do Sir Mantona zbadać sytuację. Po drodze Gwen wspomniała o objawach wpływu Pani Cieni w Landin. Kapłanka nadspodziewanie zainteresowała się tą sprawą. Twierdziła, że wydarzenia, których byli świadkami, nie wzięły się z niczego – że jest ktoś lub coś, kto za tym stoi. Postanowiła, że następnego dnia wyruszy do Landin, żeby to zbadać. Nasi bohaterowie obiecali towarzyszyć jej w tym zadaniu.

W Jergrayn Matka Betrysa wypytała Sir Mantona i jego służbę, przeszukała pobieżnie dom, ale nie znalazła śladów złych mocy. Naszym bohaterom udało się jednak dzięki niej dotrzeć do zarządcy wioski i zdobyć jego zaufanie. Obiecali, że będą go chronić. Teraz Killian został we dworze, a Gwen odprowadziła kapłankę z powrotem do Lerenil.

Podrzuciła Rose spreparowany liścik. Gdy przechodziła koło „Psiaka i perry”, zaczepili ją Olm, Pug i Rand. Próbowała ich przekonać, żeby nie okradali Uthera Garncarza, ale oni odebrali to, że ich zniechęca, bo sama chce to zrobić.

Killian i Gwen prowadzili własne śledztwo we dworze Sir Mantona, ale niewiele ustalili. Poszli sprawdzić, czy rybak Sum wrócił. Od poniedziałku, gdy była tu Gwen, nic się nie zmieniło w jego chacie – najwyraźniej nie wrócił od tamtego czasu. Killian zaplątał czerwoną włóczkę na drzwiach jako znak, że tu byli.

W nocy, zgodnie z ustaleniami z zarządcą, pilnowali dworu. Koło północy dostrzegli dwóch ludzi kryjących się w sadzie. Gdy Killian tam poszedł, udając, że ich nie widzi, rzucili się na niego z nożami. Młodzieniec płazem miecza sprawnie pozbawił przytomności młodszego z nich. Gwen strzałą zraniła starszego – potem go opatrzyła. Przesłuchali ich w obecności służby. Sir Manton też się pojawił, ale widząc, że to żywi ludzie a nie duchy, stracił zainteresowanie i wrócił do łóżka. Młodszy opryszek twierdził, że nic złego nie zrobili i nie mogą ich tak surowo karać za samo wejście na teren sadu. Killian zabrał mu wypchaną sakiewkę (5 sztuk złota) i kartkę ze schematyczną mapką. Starszy złapany zgodził się zaprowadzić w miejsce tam zaznaczone za obietnicę, że puszczą go wolno. Wyruszyli z nim na nocną wędrówkę, a drugiego służba Sir Mantona miała odprowadzić do Lerenil oddać w ręce straży.

Podróż okazała się dłuższa niż się spodziewali, zajęła ok. 3 godziny marszu. Przeszli przez opuszczone wioski Gallar i Forstane, a potem zapuścili się w dzikie jary na południowych wzgórzach. Dotarli do zasłoniętej krzakami jaskini, skąd wypływał strumień. Zgodnie z danym słowem puścili mężczyznę wolno. Gwen podkradła się do jaskini. Znalazła w niej 10 śpiących mężczyzn, 3 duże okute skrzynie i tunel prowadzący głębiej. Killian usłyszał niedaleko rżenie ukrytego konia i domyślił się, że to oni udawali ducha Merrena z Doliny i pewnie również stali za napadami na statki na rzece Ulmerien.

Wycofali się z Gwen do ruin Forstane i zdrzemnęli się, żeby trochę odpocząć. O świcie usłyszeli, że ludzie z jaskini przyszli do wioski. Nie znaleźli naszych bohaterów. Gwen poszła za nimi dalej na zachód. W pewnym momencie straciła ich z oczu, a gdy próbowała ich dogonić, wpadła wprost na nich przy dwóch łodziach w ukrytej zatoczce przy rzece. Rzuciła się do ucieczki. Udało się jej ich zgubić, ale została trafiona strzałą.

Rankiem w piątek 23. czerwca wrócili do Jergrayn, a potem udali się do Lerenil, gdzie Matka Betrysa magicznie uleczyła Gwen. Kapłanka uważała, że ważniejsze jest zbadanie działania Pani Cieni w Landin i ruszyła tam sama. Nasza dwójka poszła na zamek do ludzi barona Salagysa, żeby zaprowadzić ich do kryjówki bandytów.

Punkty doświadczenia: 5 pd (1 za wdzięczność Sir Mantona, 1 za pokonanie dwóch bandytów w sadzie, 1 za zdobyte złoto, 2 za powiadomienie straży o kryjówce bandytów i Matki Betrysy o Landin)

Sesja 8

Killian i Gwen pierwszy raz byli na zamku barona. Zwróciły ich uwagę arrasy zdobiące ściany i drewniany rycerz w stylu jednorożca wyrzeźbionego przez Elipa z Laneryd. Na dziedzińcu zauważyli Olma, Puga i Randa pobitych i związanych. Najwyraźniej sami próbowali obrabować Uthera Garncarza i źle się to dla nich skończyło. Tymczasem nasza dwójka przekazała informację o zbójcach komendantowi twierdzy, Sir Faildowi (słyszeli z jego komnaty płacz małego dziecka). Umówili się z nim, że jak najszybciej wrócą do Forstane przypilnować sytuację, a rycerz zbierze zbrojnych i jakiś czas później podążą za nimi.

Po drodze porozmawiali w młynie z Oswaldem. W nocy spotkał się z Rose (nic nie wspomniał o liściku). Słyszał awanturę, jaką trójka zawiedzionych nicponi wywołała w warsztacie Uthera. Killian twierdził, że stawił się z Gwen w umówionym miejscu o północy, ale nie było tam Oswalda. Młynarczyk był mocno skonfundowany całą sytuacją. Najwyraźniej przynajmniej na razie porzucił plany rabunku.

Przechodząc przez Jergrayn Killian spotkał się z Gwynną (pasącą gęsi), ofiarował jej kryształową kulkę z jednorożcem, jaką dostał w Pałacu Królowej i powiedział o misji, na jaką się udają oraz że to nie duch a bandyci trapili Sir Mantona. Stary kowal Glenn narzekał, że syna nie ma w kuźni, a naraża kark w zbrojnych akcjach.

W opuszczonej wiosce Gallar spotkali zielarza Kelma. Próbowali namówić go, żeby dołączył do ich akcji, ale nie był zbyt chętny.

Za Forstane sprawdzili, że łodzie zostały w ukrytej zatoczce. Zauważyli dwóch strażników niedaleko jaskini zbójców i wycofali się poczekać na ludzi barona. Niedługo po południu dotarł oddział pod wodzą Sir Falida. Siedmioma łucznikami dowodził sierżant Larvis, a szefem pięciu zbrojnych był kapitan Talis. Zaatakowano dwa wejścia do jaskini i rozgorzała brutalna walka. Sir Falid prowadził jedną grupę, ale w ciężkiej zbroi ślizgał się w wodach strumienia. Drugą grupą dowodził Talis, a obok niego dzielnie walczył Killian. Nasz bohater zabił jednego zbójcę, drugiego zmusił do poddania, a na koniec zabił herszta bandytów, który ciężko ranił kapitana (bandyta przed śmiercią wyszeptał: „Merren… idę do ciebie”). Żołnierze zwyciężyli tracąc tylko jednego człowieka, drugi został ranny (plus Talis). Znaleziono szarego konia i przebranie ducha Merrena z Doliny. Odzyskano trzy potężne skrzynie ze skradzionymi towarami: z ozdobną ceramiką (od Uthera Garncarza?), metalowymi ozdobami i misternymi rzeźbami z rybich ości. Sir Falid w uznaniu zasług wypłacił Killianowi 20 złotych monet, a Gwen 10.

Kąpiąc się później obok ruin Forstane nasi bohaterowie usłyszeli dźwięki harfy dochodzące z rzeki – przypomniały im magiczny Pałac Królowej. Gwen zanurkowała szukając jakiegoś przejścia, ale ostatecznie zrezygnowała. Killian ogólnie nie czuje się dobrze w wodzie (jego matka utonęła w powodzi).

Wracając załapali się na podwózkę łodzią do Lerenil (żołnierze przejęli łodzie zbójców), choć Killian musiał się trochę nawiosłować. Pytali w porcie o Suma, ale nikt go ostatnio nie widział.

Do Jergrayn dotarli po zmroku. We dworze Sir Falid rozmawiał z Sir Mantonem. Zarządca, gdy usłyszał opis herszta bandytów, stwierdził: „Kozioł…” Ogólnie nie był do końca przekonany, że ducha nie ma. Zaproponował Killianowi i Gwen po 1 srebrniku za każdą noc warty, ale grzecznie odmówili.

Killian spotkał się z Gwynną, która była onieśmielona jego kontaktami z rycerzami i udziałem w zbrojnej potyczce. Chłopak wypłacił 12 sztuk złota swojemu ojcu, żeby pokazać, że nie przestaje dbać o niego.

[Akcje przestoju] W następnym tygodniu Gwen uczyła się na zamku u sierżanta Larvisa strzelać z długiego łuku, ale brakowało jej do tego sił. [połowiczny sukces] Killian trochę pracował w kuźni, ale głównie pomagał w świątyni Larani próbując zgłębiać nauki kapłanek. [także połowiczny sukces] Przed Matką Meniką pochwalił się, że walczył, kierując się własną inicjatywą, a nie ślepo wypełniając rozkazy (jak ostatnio mu mówiła). Za to również go zbeształa: „Nie należy się chwalić. Trzeba wykonywać wolę bogini bez liczenia na poklask.”

Po tygodniu Matka Betrysa wróciła z Landin. Gdy się z nią spotkali, powiedziała, że odkryła, że za problemami robotników odbudowujących osadę stała demonica Pani Cieni. Potrafiła zmieniać postać (np. w małego czarnego kotka) i wpływać magicznie na umysły ludzi. Gdy zorientowała się w sile kapłanki, przyczaiła się. Matka Betrysa musiała w końcu wrócić do swoich obowiązków w klasztorze Peoni. Killian i Gwen zobowiązali się dokończyć jej zadanie w Landin. Ofiarowała im buteleczkę wody święconej oraz magiczny eliksir leczący z ran.

W międzyczasie Olm, Pug i Rand zostali ukarani chłostą (nienawidzą Gwen, obarczając ją winą za swoje kłopoty), a dwaj pojmani zbójcy (chłopak złapany w sadzie Sir Mantona i mężczyzna, który się poddał Killianowi) powieszeni na szubienicy. Raniony przez Gwen człowiek, który zaprowadził naszą dwójkę do jaskini, nie pojawił się nigdzie – nie było go także wśród bandytów zabitych w potyczce.

Doświadczenie: 5 punktów (za walkę i nagrodę od Sir Falida)

Sesja 9

W poniedziałek 3. lipca dwójka naszych bohaterów zamierzała wyruszyć do Landin zgodnie z obietnicą daną Matce Betrysie. Gwynna powiedziała Killianowi, że jak w południe słońce oświetli kryształ, który od niego dostała, jednorożec zwraca się zawsze w tę samą stronę (na zachód) nawet jak się obraca kulką. Normalnie kręci się razem z kulką. Powiedział, że zajmie się tym, jak wróci za parę dni. Gwen w porcie w Lerenil spostrzegła swoją dawną mentorkę Śmieszkę, która nic nie mówiąc, zniknęła jakiś rok temu. Gdy teraz się spotkały, starsza kobieta wyglądała na zmieszaną, rozmowa niezbyt się kleiła. Gwen nie naciskała, powiedziała, że ma nadzieję dłużej pogadać, jak wróci za parę dni, a jakby co, mieszka teraz w Jergrayn.

W Laneryd natknęli się na przygotowania do święta. Porozmawiali z siostrą snycerza Elipa. Został zaproszony na zamek barona Salagysa, gdzie 15. lipca w święto św. Ambrathasa młodszy syn barona Hansed miał zostać pasowany na rycerza i zostać zaręczony z dziedziczką Laneryd, panienką Chevis, dwórką baronowej.

Wczesnym popołudniem dotarli do Landin. W ciągu ostatniego miesiąca (byli tu ostatnio 8. czerwca) odbudowano kolejne dwie chaty i trwały zaawansowane prace nad następnymi. Przywitali się z Mistrzem Herandem i Elaslą, pokręcili się po okolicy. Wieczorem nad brzegiem jeziora rozpalili wielkie ognisko. Killian liczył na odtworzenie rytuału odprawianego przez Sir Rithalyra, ale robotnicy potraktowali to jako dobrą okazję, żeby upiec kiełbaski, napić się i pośpiewać. Nasi bohaterowie przepłynęli łódką jezioro, aby sprawdzić dziki drugi brzeg.

Natknęli się tam na dziwną magiczną kobietę, przypominającą driadę. Killian wpadł w grząskie piaski, a potem zaatakowały go gałęzie. Dołączyły później do nich cieniste macki aż w końcu zapadła pełna ciemność. Killian walczył z religijną pieśnią na ustach, Gwen pokropiła napastniczkę wodą święconą, którą dostali od kapłanki Peoni. Gdy w końcu Killianowi udało się przebić przeciwniczkę mieczem, na moment zamieniła się w Gwynnę. Po jej śmierci magiczne ciemności się rozwiały, latarnia rozświetlała nocny zagajnik. Wrócili do obozu robotników. Spokojnie przespali się w głównej chacie.

We wtorek 4. lipca poszli dokładniej przeszukać zarośla, niedaleko miejsca, gdzie kiedyś napotkali czarnego kotka. Znaleźli tam zakopaną kamienną rzeźbę kota. Wiele trudu kosztowało ich rozbicie jej ciężkim młotem. Chmury zakryły niebo, cienie tańczyły wokół nich. Killian uderzył się młotem w stopę. Nieustępliwość jednak zwyciężyła. Gdy rozbili kamień, dziwne zjawiska zniknęły. Rozrzucili fragmenty rzeźby po okolicy. Przenieśli znalezione stare kości do nowego grobu niedaleko Landin.

W środę 5. lipca rozpętała się gwałtowna burza. Gwen grała w kości na miedziaki z robotnikami (trochę oszukiwała, ale i tak nie ugrała specjalnie dużo). Killian usłyszał od robotników, że podobno Kelm mówił, że gdy zobaczy się błyskawicę uderzającą w stojący kamień, to jest tam skarb. Poszedł na deszcz wypatrywać takich piorunów, ale akurat burza powoli się kończyła.

Na wieczór wrócili do Lerenil. Killian udał się na nabożeństwo do świątyni Peoni, a Gwen szukała Śmieszki w tawernie portowej. Nie znalazła jej tam, w dodatku musiała odpędzić jakiegoś pijaka, który ją zaczepił. Gdy zdali relację z wykonanej misji Matce Betrysie, zostali zaproszeni na kolację do klasztoru, z czego skorzystali. Przekonali się, że nikt już ich tutaj nie kojarzy z podejrzaną aktywnością w dniu, kiedy włamano się do biblioteki klasztornej. Byli śmiałkami, którzy pokonali demonicę Pani Cieni w Landin.

W słoneczny czwartek 6. lipca odpoczywali. Killian spędzał czas z wesołą Gwynną. Potwierdził dziwne zachowanie kryształowej kulki. Był przekonany, że wskaże mu drogę do jednorożca. Gwen rano wróciła do Lerenil szukać Śmieszki. Znalazła ją w ostatnim momencie, gdy tamta wsiadała na statek, żeby wrócić do Burzynu. Porozmawiały w zacisznym miejscu i teraz Śmieszka była dużo bardziej otwarta niż parę dni wcześniej. Potwierdziła, że pracuje dla Gildii Złodziei i przybyła się tu spotkać z ich wysłannikiem Avidem, który na stałe przebywa w Lerenil. Gwen miała szczęście, że dotąd nie dowiedział się o niej. Gildia nie wie, że Gwen przebywa w tych okolicach, ale nadal jest wyznaczona nagroda za jej głowę.

Te informacje zachęciły potem Gwen, żeby jak najszybciej znowu wyruszyć w dzicz. Tym razem w poszukiwaniu jednorożca z Killianem… i Gwynną, której pozwolił pójść z nimi.

Zanim wyruszyli, tego samego dnia wieczorem Gwen i Killian poszli sprawdzić, czy Sum nie wrócił do swojej chaty nad rzeką. Nadal go nie było. Już 3 tygodnie mijały, gdy Gwen widziała go po raz ostatni. Zbierali się, żeby wrócić do wioski, ale gdzieś znad rzeki usłyszeli daleki kobiecy śpiew. Poszli to sprawdzić.

Doświadczenie: 4 punkty (2 za pokonanie demonicy i 2 za wdzięczność kapłanek Peoni)

Daggerheart - recenzja

W połowie zeszłego roku ukazał się Daggerheart, najnowsza gra od Darrington Press, wydawnictwa związanego z ekipą Critical Role, najsłynniejszymi erpegowcami na świecie. Wiele osób liczyło (nadal liczy?), że ten system pokona D&D, a przynajmniej będzie stanowić poważną konkurencję tak, jak kiedyś Pathfinder. Wizards of the Coast chyba też odrobinę się tego przestraszyli i zrobili wszystko, żeby Critical Role nadal promowali ich grę, a nie skupili się teraz na Daggerheart. Może mieć to duże znaczenie dla popularności tego systemu. Ja tymczasem nie o tym. Chciałbym przedstawić w największym skrócie, co to w ogóle za gra. Jak pisałem w niedawnym podsumowaniu roku, od września biorę udział w kampanii prowadzonej przez Aranxa z Guzikologii i mam trochę przemyśleń odnośnie tej mechaniki.

TLDR: Daggerheart = PbtA with extra steps

Na pierwszy rzut oka, ta gra to połączenie Dungeons & Dragons 5. edycji, mechaniki 2d20 Modiphiusa (z pulami MG i graczy), odrobiny Fate oraz gier Powered by the Apocalypse (w tym Forged in the Dark). W praktyce ta ostatnia składowa jest tu chyba najważniejsza. Ale nie jest to wszystko takie proste. Po kolei.

Daggerheart jest nastawiony na widowiskowe akcje wynikające z odpalania specjalnych zdolności, wybranych przez graczy dla swoich postaci.

Te zdolności to serce systemu. Mamy je przedstawione na kolorowych kartach z obrazkami, więc do wyżej wymienionej mieszanki gier rpg możemy też dorzucić gry karciane. Tak silne nastawienie na z góry przygotowane elementy powoduje, że mniejsze znaczenie ma improwizacja, a zwłaszcza wykorzystywanie otoczenia w poszczególnych scenach. To jest gra silnie nastawiona na 'mechanics first'. W podręczniku zasadniczo nie ma mowy o konsekwencjach wynikających ze zmian w fikcji. Owszem, można deklarować własne akcje, ale to MG decyduje, jaki mają wpływ na cokolwiek. Jest powiedziane, że należy zawsze kierować się dobrem opowieści. „Opowieść” jest odmieniana przez wszystkie przypadki (żarcik, w angielskim nie ma odmiany przez przypadki). Jak ją będzie rozumiał Mistrz Gry, w taką grę zagramy.

Podkreślane jest używanie mocy i zdolności postaci - czyli dokładne przeciwieństwo OSR – "gramy kartą postaci" (tutaj też kartami zdolności). Możliwość ubierania tego w dowolny kolor jeszcze to podkreśla. Akcje graczy są rozstrzygane rzutem dwoma różnokolorowymi kostkami k12. Od sumy wyników (i modyfikatorów) zależy, czy dane działanie się powiedzie, czy nie. Patrzymy też jednak, na której kostce (jasnej czy ciemnej) był wyższy wynik – może mieć to znaczenie dla opisu, ale przede wszystkim daje metapunkt wpływania na narrację graczowi lub MG. (Nazwanie punktów graczy Nadzieją jest, moim zdaniem, mocno nietrafione, gdyż pojawia się ona w sposób zupełnie losowy. Podobnie można się zastanawiać, czy Strach, waluta MG, narasta niezależnie od działań bohaterów.) Niezbyt mi się podoba, że po każdym rzucie nie skupiamy się na fikcji, ale na punktach Nadziei i Strachu.

Prymat mechaniki dobrze obrazuje też dylemat, jaki mieliśmy na sesji. Zastanawialiśmy się, czy bohaterowie mogą się przespać tak, aby nie uruchomiło to mechaniki długiego odpoczynku, który daje MG dodatkowe punkty Strachu. W fikcji nasi bohaterowie byli na nogach blisko 48 godzin, ale z drugiej strony, nie byli aż tak bardzo poranieni i niewiele by skorzystali z tego odpoczynku. W podręczniku nie znaleźliśmy na to jasnej odpowiedzi, ale jestem przekonany, że mogliśmy się przespać bez odpalania długiego odpoczynku. Fikcja w Daggerheart w małym stopniu wpływa na przebieg rozgrywki. Efekty mechaniczne wynikają głównie z działań mechanicznych. Długi odpoczynek jest opisany regułami gry – ma swoje ściśle określone konsekwencje i możliwości. Mimo, że krótki odpoczynek trwa tylko godzinę, nie można ich odbyć więcej niż trzy, zanim będzie wymagany długi odpoczynek. Postaci w fikcji mogą cały dzień odpoczywać, ale rezultaty będą wynikały z kategorii opisanych mechaniką.

Bezwzględnie trzeba się dobrze orientować w zdolnościach swojej postaci i kombinować przy ich wyborze. Tak jak w planszówce, bez znajomości zasad właściwie nie można grać w tę grę. Plus jest taki, że poza kartą postaci (i kartami zdolności) nie ma tu wiele zasad.

Wspomniałem na początku, że Daggerheart dużo zawdzięcza grom PbtA. Jest jednak dodatkowo skomplikowany. Przykładem są cztery rodzaje zasobów, które określają stan postaci w danym momencie: HP (czyli rany), Pancerz (czyli pula dodatkowych HP), Stres (głównie pozwala odpalać moce, ale czasem dostaje się w niego rany) i Nadzieja (też pozwala odpalać moce). Do tego otrzymywane obrażenia przekładają się w nieoczywisty sposób na rany (porównuje się je z trzema przedziałami i od tego zależy konkretna utrata HP). Zwłaszcza na początku trochę się można w tym pogubić. Złoto teoretycznie nie jest liczone (przedmioty nie mają podanych cen), ale w praktyce garści złota, sakiewki i torby przekładają się na klasyczne trzy rodzaje waluty (sztuki miedzi, srebra i złota).

Przy tym wszystkim, tak jak w PbtA, bardzo dużo jest pozostawione do decyzji MG. Od niego zależy np. jaki sprzęt będą miały nasze postaci (wspomniałem, że podręcznik nie zawiera cennika przedmiotów). Wyraźnie widać, że gramy w opowieść MG. Jak w Critical Role gracze mogą sobie opisać, "jak chcesz to zrobić", ale poza fajnym obrazkiem nie ma to większego znaczenia.

Mechanika związana z punktami Strachu działa w ten sposób, że Mistrzowi Gry właściwie nigdy ich nie brakuje. Od jego widzimisię, wyczucia opowieści zależy, jak je będzie wydawać. Zasady wprost zachęcają, żeby nie używać ich wszystkich. Mają być narzędziem do kształtowania opowieści zgodnie ze swoim stylem. W walce nie ma klasycznych tur, tylko gracze działają, w jakiej chcą kolejności, a wrogowie aktywują się, gdy wypadnie Strach na kostkach (czyli w ok. 50% przypadków) plus gdy MG wyda wcześniej zdobyte punkty Strachu (np. z testów graczy, gdy nie było wrogów w danej scenie).

Przez to, że ataki przeciwników zależą od punktów Strachu, a nie wynikają z fikcji, opisy mogą być czystym kolorem. Wybór bardziej ofensywnych lub defensywnych akcji ze strony graczy ma wpływ głównie na zużywanie własnych zasobów (punktów Nadziei, Stresu itd.), a nie przekłada się na możliwości, choćby taktyczne w danym momencie, przeciwników. Miejsce, gdzie toczy się dana walka, ma minimalne znaczenie. To jak areny w komputerowych grach jrpg (to zresztą jeden z powodów, dlaczego nie spodobało mi się Clair Obscur, wychwalana premiera komputerowa 2025 r.).

Doceniam, że Daggerheart ma jasno wyłożone zasady, w odróżnieniu od np. Cypher, gdzie przy wielu zdolnościach miałem wątpliwości, jak je konkretnie interpretować. Tutaj mamy klarowny język techniczny przypominający mi D&D 4 edycji. W niniejszej recenzji skupiłem się na najważniejszych aspektach mechaniki. Nie wspomniałem o 18 rasach („dziedzictwach”) plus krzyżówki, 9 klasach postaci, 6 ramach kampanii (pomysły na settingi w różnym klimacie z kilkoma specyficznymi dla siebie mechanikami), bestiariuszu i magicznych przedmiotach. Podręcznik jest obszerny, kolorowy, zachęca do gry.

A czy ja zachęcam? Jestem pewien, że jest wiele osób, którym podoba się taki styl rpg. W naszej drużynie ja jestem największym malkontentem. Szczerze powiem, że dużo bardziej wolę inne, prostsze systemy, pozwalające na kombinowanie w fikcji a nie skupiające się na wymyślaniu, która zdolność postaci będzie optymalna w połączeniu z innymi. Nie zostałem fanem Daggerheart. Ale jeśli lubisz Dungeons & Dragons 5. edycję lub Pathfindera a nawet bardziej rozbudowane PbtA (np. Ostrza w mroku), to spróbuj pograć w tę grę. Może Ci się spodoba.

Podsumowanie mojego rpg w 2025 r.

Już po raz piętnasty zamieszczam na tym blogu podsumowanie roku. Jest wyjątkowe z dwóch powodów. Po raz pierwszy te same dwa systemy utrzymały u mnie z roku na rok swoją pozycję jako najczęściej grane – Dragonbane i Shadowdark. Pobiłem też mój życiowy rekord (z 2021 r.) i wziąłem udział w 104 sesjach – średnio dwie sesje w tygodniu, ale w praktyce umawiałem się na rpg trzy razy w tygodniu. Dużo, trochę za dużo. Mam pewien przesyt, ale trudno mi to ograniczyć, głównie ze względu na ludzi, z którymi gram.

W minionym roku nie zagrałem żadnej sesji online, wszystkie były na żywo. Jak widać, nie brakuje mi do tego okazji, z czego chętnie korzystam. Przeważającą większość sesji zagrałem w ramach kampanii – tylko 26 jednostrzałów. Pamiętam lata, gdy te proporcje były odwrotne. To znów w dużej mierze wynika ze stałych ekip, w których gram. Nawet nowe systemy sprawdzamy na co najmniej kilku sesjach. Gry rpg zaczynały od kampanii i właśnie w dłuższej formie pokazują swoje zalety. (Inaczej jest, moim zdaniem, z grami narracyjnymi (story-games), które często są zaprojektowane do krótszego, bardziej intensywnego doświadczenia.)

60 razy byłem Mistrzem Gry, 44 razy grałem u kogoś innego. Wolę prowadzić gry, ale przy tak wysokiej liczbie sesji łatwiej było się podzielić tymi obowiązkami.

Osobą, z którą najczęściej grałem, była moja piętnastoletnia córka Gabrysia. Rozegraliśmy wspólnie 41 sesji, z czego dwukrotnie to ona była Mistrzynią Gry a ja graczem (jedna sesja była w Shadowdark, druga w Dragonbane – jak widać, lubimy podobne systemy). Bardzo się cieszę, że udało mi się ją zarazić tym hobby.

W Shadowdark zagrałem 26 sesji, w Dragonbane 22 sesje. Shadowdark jest moją ulubioną wersją D&D. Jest prostszy od Dragonbane, a przy tym ma większy wybór czarów i potworów. Dragonbane z jednej strony przez dziwne rasy, w jakie mogą się wcielać gracze, może mieć swój rys lekko komediowy, a z drugiej strony, łatwo tu umrzeć, magia jest słabsza, system umiejętności dobrze się nadaje do grania opowieści low-fantasy. Taktyczna walka i świetne zasady podróży (lepsze według mnie od wszystkich innych, w tym Jedynego Pierścienia i Forbidden Lands) pasują do opowieści o wędrowcach i wojownikach.

Na Shadowdark prowadziłem w tym roku 3 kampanie: jedną w świecie Eberron (w sumie 11 sesji) i dwie w świecie Harn (jedną w mieście Thay w Melderyn (19 sesji), drugą w Chybisie (póki co 7 sesji). Wszystkie trzy relacjonowałem tutaj na blogu, co również świadczy o tym, jak były one dla mnie ważne, godne zapamiętania.

Na Dragonbane poprowadziłem dwie gotowe kampanie: „Path of Glory” (14 sesji w tym roku) i „The Creeping Darkness” (6 sesji). Obie bardzo fajne. Na blogu można przeczytać moje ich recenzje.

Dokończyliśmy kampanię w Brytanii w 407 r. rozgrywaną na mechanice WFRP2 – byłem tu graczem. Wziąłem udział w 18 sesjach, z czego 12 w tym roku. Pomysł na kampanię bardzo mi się podoba – różne stronnictwa, faerie, zarządzanie wioską, tajemnice i intrygi, do tego Cesarstwo Rzymskie! Mechanika WFRP2 kiepsko mi do tego pasowała, moja profesja Kowal Run nie sprawdziła się w praktyce. Sesje miały czasami wolniejsze fragmenty, gdy akcja zamierała, ale były też sceny prawdziwie epickie i baśniowe, mitologiczne. Sporo nam się udało przez tych kilkanaście sesji osiągnąć, co też daje satysfakcję.

Również jako gracz biorę udział w kampanii Daggerheart prowadzonej przez Aranxa z Guzikologii (gra w niej też Cirilla). W tym roku rozegraliśmy 9 sesji i jeszcze kilka nam zostało do końca. Mechanika, która miała ambicję zastąpić D&D5, nie do końca mnie przekonuje. Ale zapewne nie jestem jej domyślnym odbiorcą. W rpg wyżej cenię kombinowanie poza kartą postaci, a tutaj mamy dokładną odwrotność, system nastawiony na odpalanie kolejnych widowiskowych mocy bohaterów i epickie walki. Szykuję recenzję Daggerheart, tam się szerzej rozpiszę.

Kolejną kampanią, w której kto inny prowadzi, jest Dungeon Crawl Classics. Zagraliśmy 8 sesji i w 2026 r. planujemy ciąg dalszy. W kręgach OSR jest to bardzo popularny system wydany w 2012 r. Wówczas na pewno miał duże znaczenie, obecnie, uważam, Shadowdark przejął to, co było tam dobre, a ujął zasady w o niebo przejrzystszej formie. DCC widać, że było pisane prosto z serca, ale efekt nie jest najbardziej przystępny. Po wgryzieniu i przetrawieniu da się w to jednak całkiem sprawnie grać. Póki co rozegraliśmy trzy klasyczne przygody do tego systemu: „The Portal Under the Stars”, „Sailors on the Starless Sea” i „Doom of the Savage Kings”.

Ostatnią kampanią, którą prowadziłem w 2025 r., był wydany przez Stinger Press Agon. Zaproponowałem to ekipie z Aranxem i Cirillą jako odmianę od Shadowdark i sprawił się znakomicie. Zagraliśmy 6 emocjonujących sesji. To właśnie przykład świetnie zaprojektowanej gry narracyjnej. Dzielimy się opowieścią wśród wszystkich przy stole. MG na podstawie zwięzłych opisów poszczególnych wysp przedstawia sytuację i wyzwania, a gracze opisują, jak ich bohaterowie sobie z nimi radzą. Na blogu można znaleźć moją recenzję. Agon jest grą wydaną po polsku, która chyba nie zdobyła takiej popularności, na jaką zasługuje. Zachęcam, żeby ją wypróbować (albo do niej wrócić), jeśli będziecie mieć taką możliwość.

Grałem i prowadziłem pojedyncze sesje także w sporo innych systemów: Jedyny Pierścień, D&D5, Age of Sigmar: Soulbound, Nosacze oraz świeżo wydane w grudniu Nosacze Stories (w wersji rpg, bo sama gra zawiera przede wszystkim tryb bardziej planszówkowy, do wspólnego opowiadania historyjek), Cairn i Liminal Horror (czyli wersja współcześnie horrorowa tej mechaniki, wydana w tym roku po polsku), moją wersję Kriegsmesser na PbtA, Cosmere RPG (mam nadzieję więcej w to pograć i napisać recenzję na blogu), Achtung! Cthulhu (kolejna gra na mechanice 2d20, która mi się podoba), Warhammer: The Old World (wiązałem duże nadzieje z tą nową wersją Warhammera, ale w praktyce wzbudził spore moje wątpliwości – poczekam aż się ukaże po polsku, żeby znów go spróbować), Fate i Legend in the Mist (wersja fantasy City of Mist, mam wrażenie jeszcze silniej nawiązująca do Fate – chętnie pogram więcej, choć ten rodzaj mechaniki nie jest teraz moim ulubionym). Miałem też okazję wypróbować 3 autorskie mechaniki, w tym Czarną Szablę (napisaną i prowadzoną przez Bulkersa) adaptującą Cairn na Dzikie Pola!

Siódmy raz byłem sędzią w Konkursie Quentin na najlepszą przygodę. Od tego roku jestem sekretarzem tego konkursu i wraz z Wojtkiem Rosińskim, przewodniczącym, w dużej mierze realizujemy większość obowiązków z tym związanych. Uważam, że to wartościowa inicjatywa i szkoda by było, gdyby podupadła. Do bazy darmowych przygód dołączyło w tym roku 17 nowych (w tym autorstwa Marcina Blachy, jednego z twórców komputerowego Wiedźmina i Cyberpunk 2077). Zwyciężyła praca „Siedem grzechów Juranda ze Spychowa” na mechanice Mörk Borg (autor chciał zachować anonimowość, ale skoro zgodnie ze Statutem nagrody dołączył teraz do Kapituły Quentina na miejsce rotacyjne, łatwo można sprawdzić kto to).

Nadal wspieram na Patronite.pl Dobre Rzuty i Kanał Termosa. Jeśli ktoś szuka fajnych sesji rpg do posłuchania, to polecam ponadto „W cieniu Ślęży” od Siwych Sznaucerów (wesoła średniowieczna opowieść w XIV-wiecznej Świdnicy) oraz „Ghostpunk Nokturn” na Podsluchane.pl (barwne przygody w nawiedzonym mieście na lekko przerobionej mechanice Serce: Miasto Poniżej, można oglądać niezależnie od wcześniejszej serii Ghostpunk na tym kanale).